Pałac Dożów: trasa sala po sali

Kolejność zwiedzania

• Parter: Museo dell'Opera i dziedziniec.
• Piętro loggii: sale urzędów (Censori, Avogaria, Scrigno, Milizia da Mar).
• Drugie piętro: Atrio Quadrato, Quattro Porte, Anticollegio, Collegio, Senato, Consiglio dei Dieci, Bussola; stąd do Zbrojowni.
• Pierwsze piętro, schodząc ze Zbrojowni: Liagò, Quarantia Civil Vecchia, Sala del Guariento, Maggior Consiglio, Scrutinio, Quadreria.
• Prigioni Nuove (Nowe Więzienia), przez Most Westchnień.

Museo dell'Opera

Przechowuje się tu oryginalne kapitele portyku i loggii. Od 1875 roku w ramach wielkiej renowacji 42 starych, kruchych kapiteli zastąpiono kopiami; odnowione oryginały wystawiono w sześciu salach. Wśród nich jest kapitel Rzemiosł; w głębi jednej z sal stoi architraw Porta della Carta z imieniem Bartolomea Bona.

Dziedziniec i loggie

Wchodząc przez Porta del Frumento, jesteś po najstarszej, południowej stronie; po lewej skrzydło od strony Piazzetty, po prawej skrzydło renesansowe. W głębi Scala dei Giganti (Schody Olbrzymów) Antonia Rizza, dawne wejście honorowe, z Marsem i Neptunem Sansovina (1565), symbolami potęgi Wenecji na lądzie i na morzu. Po przeciwnej stronie Scala dei Censori (1525): tędy zaczyna się dziś wejście na górę.

Wzdłuż loggii, w murze skrzydła renesansowego, widać lwie paszcze: od końca XVI wieku można było do nich wrzucać donosy o przestępstwach lub nadużyciach. Wejście na Scala d'Oro (Złote Schody) flankują grupy rzeźb Tiziana Aspettiego, Atlas i Herkules.

Sale na piętrze loggii

• Sala dei Censori: urząd powstały w 1517 roku, dwóch cenzorów bez władzy sądowniczej, ale z autorytetem moralnym.
• Avogaria de Comun: trzech urzędników, z korzeniami w XII wieku, strażników praworządności.
• Sala dello Scrigno: tu przechowywano Złotą Księgę (Libro d'oro) z narodzinami patrycjuszy oraz Srebrną Księgę.
• Milizia da Mar: urząd, który werbował załogi floty.

Drugie piętro: rząd

• Atrio Quadrato: przedsionek organów rządu, z dożą Girolamem Priulim na suficie.
• Sala delle Quattro Porte: przejście z czterema drzwiami z orientalnych marmurów; na ścianach m.in. doża Antonio Grimani Tycjana.
• Anticollegio: honorowy przedpokój, w którym ambasadorowie czekali na przyjęcie.
• Sala del Collegio: tu zbierali się Savi i Signoria; wystrój według projektu Palladia po pożarze z 1574 roku i sufit Paola Veronesego.
• Sala del Senato, zwana «dei Pregadi», bo doża «prosił» (pregava) członków o udział: gospodarka, finanse i polityka zagraniczna.
• Sala del Consiglio dei Dieci: rada powołana, by osądzić spisek z 1310 roku, potem organ stały.
• Sala della Bussola: poczekalnia osób wezwanych przez urzędnika, z wielką drewnianą «bussolą» (przedsionkiem) zwieńczoną figurą Sprawiedliwości.

Wszystkie sale wymiaru sprawiedliwości były połączone w pionie: od Pozzi na parterze aż po pokoje Szefów Rady Dziesięciu i Inkwizytorów, które dziś można zobaczyć z Itinerari Segreti.

Zbrojownia

Z Bussoli przechodzi się do Zbrojowni, kolekcji udokumentowanej od XIV wieku i podlegającej Radzie Dziesięciu. W pierwszej sali, zwanej salą Gattamelaty, stoi zbroja przypisywana temu kondotierowi; jest też zbroja dziecięca (a może karła?) znaleziona na polu bitwy pod Marignano w 1515 roku.

Pierwsze piętro: Maggior Consiglio

• Liagò: oszklona weranda, po której patrycjusze spacerowali w przerwach obrad Maggior Consiglio; tu stoją oryginalne posągi Antonia Rizza.
• Quarantia Civil Vecchia: jeden z trzech sądów apelacyjnych, dla spraw cywilnych w Wenecji.
• Sala del Guariento: pozostałości fresku Koronacji Najświętszej Marii Panny (1365–1368), namalowanego dla Maggior Consiglio i zniszczonego w pożarze z 1577 roku.

Dalej Sala del Maggior Consiglio (Sala Wielkiej Rady), 53 na 25 metrów: tu obradowało zgromadzenie wszystkich weneckich patrycjuszy i tu zaczynał się wybór doży. Pod sufitem biegnie fryz z portretami pierwszych 76 dożów; za tronem Raj Tintoretta i jego warsztatu (1588–1592).

Następnie Sala dello Scrutinio, zbudowana w XV wieku na rękopisy Petrarki i Bessariona, a od 1532 roku używana także do wyborów; na ścianach Bitwa pod Lepanto Andrei Vicentina i Sąd Ostateczny Palmy Młodszego.

Quadreria

W salach Quarantia Criminal, dei Cuoi i Magistrato alle Leggi wystawiono obrazy Quadrerii (galerii obrazów): Pietę Giovanniego Belliniego (1472), Lwa św. Marka Carpaccia (1516), Neptuna Tiepola i obrazy flamandzkie. Szczegóły na stronie arcydzieła.

Most Westchnień i Prigioni Nuove

Z Sala del Magistrato alle Leggi wąskie schody prowadzą na Most Westchnień i do Prigioni Nuove, gdzie każda cela była wyłożona deskami modrzewiowymi. Wszystko na stronie więzienia.

A apartament doży?

Pokoje doży, w skrzydle między rio della Canonica, Scala d'Oro a absydą Bazyliki, mieszczą dziś zmieniające się wystawy czasowe. Należą do nich Sala dello Scudo, gdzie wystawiono herb Ludovica Manina, ostatniego doży, oraz Sala degli Stucchi z portretem Henryka III Walezego, króla Francji.