Παλάτι των Δόγηδων: η διαδρομή αίθουσα προς αίθουσα

Η σειρά της επίσκεψης

• Ισόγειο: Museo dell'Opera και αυλή.
• Όροφος των στοών: οι αίθουσες των αρχών (Censori, Avogaria, Scrigno, Milizia da Mar).
• Δεύτερος όροφος: Atrio Quadrato, Quattro Porte, Anticollegio, Collegio, Senato, Consiglio dei Dieci, Bussola· από εδώ το Οπλοστάσιο.
• Πρώτος όροφος, κατεβαίνοντας από το Οπλοστάσιο: Liagò, Quarantia Civil Vecchia, Sala del Guariento, Maggior Consiglio, Scrutinio, Quadreria.
• Prigioni Nuove (Νέες Φυλακές), μέσα από τη Γέφυρα των Στεναγμών.

Museo dell'Opera

Εδώ φυλάσσονται τα αυθεντικά κιονόκρανα της στοάς και της λότζιας. Από το 1875 μια μεγάλη αποκατάσταση αντικατέστησε με αντίγραφα 42 παλιά και εύθραυστα κιονόκρανα· τα αυθεντικά, αποκατεστημένα, εκτίθενται σε έξι αίθουσες. Ανάμεσά τους είναι το κιονόκρανο των Επαγγελμάτων· στο βάθος μιας από τις αίθουσες, το υπέρθυρο της Porta della Carta με το όνομα του Bartolomeo Bon.

Η αυλή και οι στοές

Μπαίνοντας από την Porta del Frumento βρίσκεστε στην πιο παλιά πλευρά, τη νότια· αριστερά η πτέρυγα προς την Piazzetta, δεξιά η αναγεννησιακή. Στο βάθος, η Scala dei Giganti (Σκάλα των Γιγάντων) του Antonio Rizzo, παλιά επίσημη είσοδος, με τον Άρη και τον Ποσειδώνα του Sansovino (1565), σύμβολα της ισχύος της Βενετίας στη στεριά και στη θάλασσα. Στην απέναντι πλευρά, η Scala dei Censori (1525): από εδώ ξεκινά σήμερα η ανάβαση.

Κατά μήκος των στοών, στον τοίχο της αναγεννησιακής πτέρυγας, φαίνονται τα «στόματα λιονταριού»: από τα τέλη του 16ου αιώνα μπορούσε κανείς να ρίξει μέσα καταγγελίες για εγκλήματα ή καταχρήσεις. Την είσοδο στη Scala d'Oro (Χρυσή Σκάλα) πλαισιώνουν τα γλυπτά του Tiziano Aspetti, ο Άτλας και ο Ηρακλής.

Οι αίθουσες στον όροφο των στοών

• Sala dei Censori: αρχή που ιδρύθηκε το 1517, δύο τιμητές χωρίς δικαστική εξουσία αλλά με ηθικό κύρος.
• Avogaria de Comun: τρεις άρχοντες, με ρίζες στον 12ο αιώνα, φύλακες της νομιμότητας.
• Sala dello Scrigno: εδώ φυλάσσονταν το Libro d'oro (Χρυσό Βιβλίο), με τις γεννήσεις των πατρικίων, και το Libro d'argento (Ασημένιο Βιβλίο).
• Milizia da Mar: η αρχή που στρατολογούσε τα πληρώματα του στόλου.

Ο δεύτερος όροφος: η διακυβέρνηση

• Atrio Quadrato: προθάλαμος των οργάνων διακυβέρνησης, με τον δόγη Girolamo Priuli στην οροφή.
• Sala delle Quattro Porte: πέρασμα με τέσσερις πόρτες από ανατολικά μάρμαρα· στους τοίχους, ανάμεσα σε άλλα, ο δόγης Antonio Grimani του Τιτσιάνο.
• Anticollegio: ο επίσημος προθάλαμος των πρεσβευτών που περίμεναν να γίνουν δεκτοί.
• Sala del Collegio: εδώ συνεδρίαζαν οι Savi και η Signoria· διακόσμηση σε σχέδιο του Palladio μετά την πυρκαγιά του 1574 και οροφή του Paolo Veronese.
• Sala del Senato, που λεγόταν «dei Pregadi» επειδή ο δόγης «παρακαλούσε» (pregava) τα μέλη να συμμετάσχουν: οικονομία, οικονομικά και εξωτερική πολιτική.
• Sala del Consiglio dei Dieci: το συμβούλιο (των Δέκα) που γεννήθηκε για να δικάσει τη συνωμοσία του 1310, έπειτα μόνιμο όργανο.
• Sala della Bussola: ο προθάλαμος όσων καλούνταν από τον άρχοντα, με τη μεγάλη ξύλινη «bussola» (εσωτερική πόρτα) που στέφεται από τη Δικαιοσύνη.

Όλες οι αίθουσες της δικαιοσύνης συνδέονταν κατακόρυφα: από τους Pozzi στο ισόγειο ως τα δωμάτια των Αρχηγών του Consiglio dei Dieci και των Ιεροεξεταστών, που σήμερα τα βλέπετε με τις Μυστικές Διαδρομές.

Το Οπλοστάσιο

Από τη Bussola περνάτε στο Οπλοστάσιο, μια συλλογή τεκμηριωμένη από τον 14ο αιώνα υπό τον έλεγχο του Consiglio dei Dieci. Στην πρώτη αίθουσα, που λέγεται του Gattamelata, η πανοπλία που αποδίδεται στον κοντοτιέρο· υπάρχει και μια πανοπλία παιδιού (ή νάνου;) που βρέθηκε στο πεδίο της μάχης του Marignano το 1515.

Ο πρώτος όροφος: το Maggior Consiglio

• Liagò: η τζαμωτή βεράντα όπου οι πατρίκιοι περπατούσαν στα διαλείμματα του Maggior Consiglio· εδώ βρίσκονται τα αυθεντικά αγάλματα του Antonio Rizzo.
• Quarantia Civil Vecchia: ένα από τα τρία εφετεία, για τις αστικές υποθέσεις στη Βενετία.
• Sala del Guariento: τα απομεινάρια της τοιχογραφίας της Στέψης της Παρθένου (1365–1368), που ζωγραφίστηκε για το Maggior Consiglio και καταστράφηκε από την πυρκαγιά του 1577.

Έπειτα η Sala del Maggior Consiglio (Αίθουσα του Μεγάλου Συμβουλίου), 53 μέτρα επί 25: εδώ συνερχόταν η συνέλευση όλων των Βενετών πατρικίων και άρχιζε η εκλογή του δόγη. Κάτω από την οροφή τρέχει η ζωφόρος με τα πορτρέτα των πρώτων 76 δόγηδων· πίσω από τον θρόνο, ο Παράδεισος του Tintoretto και του εργαστηρίου του (1588–1592).

Ακολουθεί η Sala dello Scrutinio, που χτίστηκε τον 15ο αιώνα για τα χειρόγραφα του Πετράρχη και του Βησσαρίωνα και χρησιμοποιήθηκε από το 1532 και για τις εκλογές· στους τοίχους η Ναυμαχία της Ναυπάκτου του Andrea Vicentino και η Δευτέρα Παρουσία του Palma il Giovane.

Η Quadreria

Στις αίθουσες της Quarantia Criminal, dei Cuoi και του Magistrato alle Leggi εκτίθενται οι πίνακες της Quadreria (πινακοθήκης): η Pietà του Giovanni Bellini (1472), ο Λέων του Αγίου Μάρκου του Carpaccio (1516), ο Ποσειδώνας του Tiepolo και οι φλαμανδικοί πίνακες. Λεπτομέρειες στη σελίδα αριστουργήματα.

Γέφυρα των Στεναγμών και Prigioni Nuove

Από τη Sala del Magistrato alle Leggi μια μικρή σκάλα οδηγεί στη Γέφυρα των Στεναγμών και στις Prigioni Nuove, όπου κάθε κελί ήταν επενδυμένο με σανίδες λάρικας. Όλα στη σελίδα φυλακές.

Και τα Διαμερίσματα του Δόγη;

Τα δωμάτια του δόγη, στην πτέρυγα ανάμεσα στο rio della Canonica, τη Scala d'Oro και την αψίδα της Βασιλικής, φιλοξενούν σήμερα περιοδικές εκθέσεις εκ περιτροπής. Σε αυτά ανήκουν η Sala dello Scudo, όπου εκτίθεται το οικόσημο του Ludovico Manin, του τελευταίου δόγη, και η Sala degli Stucchi με ένα πορτρέτο του Ερρίκου Γ΄ της Γαλλίας.